Kaesong Cheomseongdae: Di sản thiên văn cổ đại của vương triều Goryeo

Ẩn mình tại Kaesong, Triều Tiên, đài thiên văn Cheomseongdae của vương triều Goryeo dù có vẻ ngoài khiêm tốn nhưng lại là minh chứng sống động cho truyền thống quan sát thiên văn lâu đời bậc nhất thế giới. Công trình này không chỉ là một di tích lịch sử mà còn phản ánh sâu sắc niềm tin và tri thức của người Hàn Quốc cổ đại về mối liên hệ giữa vũ trụ và vận mệnh nhân gian.

Kaesong Cheomseongdae: Biểu tượng tri thức cổ đại tại cố đô Hwangdo

Được xây dựng dưới thời vương triều Goryeo (918-1392), đài thiên văn Cheomseongdae tại Kaesong, một thời là Hwangdo – kinh đô tráng lệ của Goryeo, nay thuộc Triều Tiên và đã được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới. Khác với vẻ đồ sộ của đài Cheomseongdae tại Gyeongju (thuộc vương triều Silla, cao 9,17 mét), đài thiên văn Kaesong chỉ cao khiêm tốn 2,47 mét. Tuy nhiên, vẻ ngoài không nói lên tất cả giá trị ẩn chứa bên trong.

Cấu trúc độc đáo và chức năng đa dạng

Dù nhỏ hơn, Kaesong Cheomseongdae vẫn sở hữu một cấu trúc tinh xảo và độc đáo. Bốn cột đá granite vuông vắn, cùng với một trụ đỡ trung tâm, nâng đỡ tám thanh xà ngang bằng đá granite – gồm năm thanh đỡ và ba thanh bắc ngang qua chúng – tạo thành một mặt sàn rộng và bằng phẳng. Các rãnh được khắc trên đỉnh từng là nơi neo giữ một cấu trúc gỗ phía trên, cho phép đài thiên văn thực hiện cả chức năng quan sát thiên văn lẫn khí tượng cho triều đình Goryeo. Điều này cho thấy sự tinh tế trong kiến trúc và tầm quan trọng của khoa học đối với chính quyền thời bấy giờ.

Thiên văn học: Ngôn ngữ của Trời và vận mệnh con người

Đối với người Hàn Quốc cổ đại, bầu trời đêm không chỉ là một cảnh tượng hùng vĩ mà còn là 'ngôn ngữ của Trời'. Họ tin rằng chuyển động của mặt trời, mặt trăng, các hành tinh và các vì sao có ảnh hưởng sâu sắc đến các sự kiện trần thế. Sao chổi được coi là điềm báo cho những biến động chính trị; sao băng báo hiệu sự ra đi của một nhân vật vĩ đại hoặc sự ra đời của một người được định sẵn cho những điều lớn lao. Theo truyền thuyết, một ngôi sao lớn đã rơi xuống vào đêm danh sĩ Goryeo Kang Kamchan (948-1031) ra đời, từ đó mà địa danh Nakseongdae ('Nơi Sao Rơi') có tên. Sau này, Kang Kamchan đã lãnh đạo Goryeo giành chiến thắng trước quân Khiết Đan vào năm 1019, chấm dứt cuộc chiến Goryeo-Khiết Đan lần thứ ba. Những câu chuyện này minh chứng cho vai trò không thể tách rời của thiên văn học trong đời sống tinh thần và chính trị của người Goryeo.

Di sản văn hóa chung của bán đảo Triều Tiên

Kaesong Cheomseongdae là một trong những minh chứng rõ nét cho truyền thống quan sát thiên văn liên tục lâu đời nhất thế giới. Dù nằm ở phía Bắc của bán đảo Triều Tiên, di tích này vẫn là một phần quan trọng của di sản văn hóa chung, thể hiện trình độ khoa học và triết lý sống của người dân trên bán đảo. Đối với cộng đồng người Việt đang sinh sống và làm việc tại Hàn Quốc, việc tìm hiểu về những di sản như Kaesong Cheomseongdae không chỉ giúp mở rộng kiến thức về lịch sử và văn hóa bản địa, mà còn góp phần kết nối sâu sắc hơn với đất nước mà họ đang gắn bó. Đây là một cách để hiểu thêm về những giá trị truyền thống đã định hình nên xã hội và con người Hàn Quốc ngày nay.