Nghệ nhân Park Young-sook và triết lý 40 năm với bình gốm mặt trăng

Tại tỉnh Gyeonggi, nghệ nhân gốm sứ Park Young-sook đã dành hơn bốn thập kỷ để theo đuổi sự hoàn hảo trong từng chiếc bình gốm mặt trăng (dalhangari) trứ danh. Câu chuyện của bà không chỉ là hành trình miệt mài với đất và lửa, mà còn là một triết lý sâu sắc về sự kiên nhẫn, khiêm nhường và chấp nhận vẻ đẹp của những điều không hoàn hảo.

Hành trình kiên nhẫn với đất và lửa

Mở cánh cửa bước vào xưởng gốm của nghệ nhân Park Young-sook tại tỉnh Gyeonggi, điều đầu tiên chào đón du khách không phải là những chiếc bình gốm mặt trăng trắng tinh khôi đã thành phẩm, mà là mùi đất ẩm mộc mạc, gần gũi. Tại đây, thời gian dường như trôi chậm lại, nhường chỗ cho sự tĩnh lặng của quá trình sáng tạo. Nhiều chiếc bình gốm mặt trăng cỡ lớn, cao gần 60 cm, đang trải qua giai đoạn phơi khô kéo dài hơn 100 ngày, chờ đợi lần nung đầu tiên. Bề mặt trắng ban đầu của chúng dần chuyển sang màu nâu đất khi những tạp chất từ trong đất sét tự nhiên từ từ thoát ra. Nghệ nhân Park chia sẻ: "Đất sét đang tự nhiên giải phóng mọi thứ mà nó đã giữ bên trong." Đây là một lời nhắc nhở về sự thanh lọc và biến đổi tự nhiên, một phần không thể thiếu trong hành trình tạo tác gốm sứ. Quá trình này đòi hỏi sự kiên nhẫn tuyệt đối, cho phép vật liệu tự thể hiện bản chất của mình trước khi bước vào thử thách của lửa.

Triết lý "để lửa làm việc" và sự khiêm nhường

Mỗi chiếc bình gốm mặt trăng của bà Park phải trải qua ba lần nung trong lò với nhiệt độ vượt quá 1.300 độ C. Hàng thập kỷ kinh nghiệm đã dạy bà cách kiểm soát vô số biến số – từ thành phần đất sét, hóa chất men, đến nhiệt độ nung và tốc độ làm nguội – thông qua điều mà bà mô tả là "công thức hóa học" riêng của mình. Tuy nhiên, ngay cả sau hơn 40 năm gắn bó với nghề, bà tin rằng kết quả cuối cùng không bao giờ hoàn toàn thuộc về người nghệ sĩ. "Gốm sứ nằm ngoài tầm kiểm soát của con người. Một khi tác phẩm đã vào lò, chính ngọn lửa mới là thứ làm việc. Bạn không nên nói quá mạnh miệng trước một cái lò," bà Park nói khi bước khỏi lò nung. Là một Phật tử mộ đạo, bà Park cho biết những lời cầu nguyện đã luôn đồng hành cùng công việc của bà trong suốt nhiều thập kỷ. Triết lý này phản ánh một sự khiêm tốn sâu sắc trước sức mạnh của tự nhiên và vũ trụ, một quan điểm có thể mang lại sự tĩnh tâm và chiêm nghiệm cho những người Việt xa xứ, đối mặt với những thử thách không lường trước trong cuộc sống.

Vẻ đẹp từ sự không hoàn hảo và dấu ấn thời gian

Bản thân chiếc bình gốm mặt trăng là hiện thân của sự không hoàn hảo. Theo truyền thống, chúng được tạo ra bằng cách ghép hai nửa hình bán cầu được nặn riêng biệt, do đó chiếc bình giữ lại một đường nối ngang mờ nhạt quanh phần giữa. Nhiều nghệ nhân gốm đương đại chọn cách xóa bỏ dấu vết này để tạo ra một bề mặt hoàn mỹ. Tuy nhiên, đối với nghệ nhân Park, đường nối đó không phải là một lỗi mà là bằng chứng của quá trình tạo tác, bảo tồn nét nhân văn và sự chân thật đã làm nên sự khác biệt của bình gốm mặt trăng Hàn Quốc so với sự đối xứng hoàn hảo thường thấy ở đồ sứ Trung Quốc. Đồng thời, bà Park đã mở rộng hình dáng truyền thống của bình gốm mặt trăng vượt xa quy mô lịch sử của chúng. Trong khi những chiếc bình gốm mặt trăng thời Joseon thường cao khoảng 40 đến 50 cm, một số tác phẩm của bà lại vượt quá 80 cm, được xem là những chiếc bình lớn nhất từng được tạo ra ở Hàn Quốc. Sự kết hợp giữa việc tôn vinh nét truyền thống và dám thử nghiệm những giới hạn mới đã tạo nên dấu ấn riêng của bà trong thế giới gốm sứ.