Tuyên bố Busan kêu gọi hợp tác toàn cầu bảo vệ Di sản Thế giới

Tại phiên họp thứ 48 của Ủy ban Di sản Thế giới UNESCO diễn ra tại thành phố cảng Busan, Hàn Quốc, một tuyên bố quan trọng đã được thông qua vào thứ Hai, ngày 20 tháng 7 năm 2026. Văn kiện này kêu gọi một kỷ nguyên hợp tác quốc tế mới nhằm bảo vệ các di sản văn hóa và thiên nhiên quý giá của nhân loại, trong bối cảnh những kho báu này đang đối mặt với các mối đe dọa ngày càng tăng từ xung đột, biến đổi khí hậu và phát triển nhanh chóng.

Tuyên bố Busan: Đặt hợp tác làm trọng tâm bảo vệ di sản

Trong ngày khai mạc phiên họp thứ 48 của Ủy ban Di sản Thế giới UNESCO, các đại biểu đã nhất trí thông qua Tuyên bố Busan về Di sản Thế giới. Văn kiện này nhấn mạnh rằng 'hợp tác' nên trở thành một nguyên tắc định hướng cốt lõi của Công ước Di sản Thế giới, khẳng định rằng các quốc gia không thể đơn độc giải quyết những thách thức to lớn đang đe dọa các di sản chung của nhân loại. Đề xuất quan trọng nhất của Tuyên bố Busan là bổ sung 'hợp tác' (collaboration) vào danh sách sáu Mục tiêu Chiến lược của Công ước Di sản Thế giới. Hiện tại, Công ước đang vận hành với '5 chữ C' gồm: uy tín (credibility), bảo tồn (conservation), xây dựng năng lực (capacity-building), truyền thông (communication) và cộng đồng (communities). Nếu được chính thức đưa vào khuôn khổ của UNESCO, đây sẽ là lần đầu tiên các mục tiêu chiến lược của Công ước được mở rộng trong gần hai thập kỷ qua, báo hiệu một sự nhấn mạnh mạnh mẽ hơn vào quan hệ đối tác quốc tế trong công tác bảo vệ di sản.

Đối mặt với thách thức toàn cầu: Chiến tranh, biến đổi khí hậu và phát triển

Tuyên bố Busan thẳng thắn chỉ ra rằng xung đột vũ trang, biến đổi khí hậu và áp lực phát triển đô thị nhanh chóng là những mối đe dọa cấp bách nhất mà các Di sản Thế giới đang phải đối mặt. Những yếu tố này không chỉ gây tổn hại trực tiếp đến giá trị vật chất của di sản mà còn làm suy yếu khả năng bảo tồn lâu dài của chúng. Trước thực trạng đó, Tuyên bố kêu gọi các quốc gia thành viên tăng cường hành động tập thể và phối hợp chặt chẽ hơn để ứng phó hiệu quả. Ông Lazare Eloundou Assomo, Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới của UNESCO, nhận định rằng cuộc họp tại Busan diễn ra trong bối cảnh các di sản đang chịu áp lực chưa từng có. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh đây là một cơ hội để 'truyền cảm hứng cho sự thức tỉnh toàn cầu' và 'khơi dậy một cam kết mới mẻ, cụ thể' trong việc bảo vệ di sản. Lời kêu gọi này không chỉ dành cho các chính phủ mà còn hướng tới toàn bộ cộng đồng quốc tế, khuyến khích mọi người nhận thức rõ hơn về giá trị và tầm quan trọng của việc gìn giữ những kho báu chung của nhân loại.

Vai trò của Hàn Quốc và tầm nhìn về tương lai

Với tư cách là nước chủ nhà của phiên họp quan trọng này, Hàn Quốc đã thể hiện cam kết mạnh mẽ đối với việc bảo vệ di sản. Ông Huh Min, Cục trưởng Cục Di sản Quốc gia Hàn Quốc (Korea Heritage Service), phát biểu tại một cuộc họp báo rằng Tuyên bố Busan là 'một trong những thành tựu nổi bật của ủy ban và là cột mốc chỉ ra tương lai'. Ông khẳng định Hàn Quốc sẽ hợp tác chặt chẽ với UNESCO và các quốc gia thành viên để đảm bảo rằng Tuyên bố sẽ dẫn đến những biện pháp thực tiễn, có tính kế thừa và ứng dụng cao. Chủ tịch ủy ban năm nay, ông Lee Byong-hyun, mô tả Tuyên bố Busan là 'một dấu mốc chính trị và biểu tượng đầy ý nghĩa', phác thảo con đường tương lai cho cả Công ước Di sản Thế giới và công việc của ủy ban. Những phát biểu này cho thấy sự kỳ vọng lớn lao vào Tuyên bố không chỉ là một văn bản trên giấy mà còn là kim chỉ nam cho những hành động cụ thể, thiết thực trong những năm tới.